Από 1,38 έως 14,86 ευρώ ανά τεμάχιο το εύρος τιμών της αγοράς, με διάμεση τιμή τα 3 ευρώ. Τι δείχνει η ανάλυση των δημοτικών συμβάσεων για τις πλάκες πεζοδρομίου, τις προμήθειες υλικών προσβασιμότητας και τους όρους που πρέπει να προσέχουν οι Δήμοι.
Πόσο κοστίζουν οι πλάκες πεζοδρομίου στους Δήμους
Σύμφωνα με την τιμολογιακή ανάλυση της Pyxida-OTA, η οποία περιλαμβάνει στοιχεία από 179 συμβάσεις με έγκυρη τιμή, προκύπτουν τα ακόλουθα:
- Διάμεση τιμή: 3,00 ευρώ ανά τεμάχιο.
- Μέση τιμή: 6,30 ευρώ ανά τεμάχιο.
- Σύνηθες εύρος τιμών (25ο–75ο εκατοστημόριο): 1,73 έως 10,23 ευρώ ανά τεμάχιο.
- Εύρος αναφοράς της αγοράς: 1,38 έως 14,86 ευρώ ανά τεμάχιο.
Ωστόσο, στις συμβάσεις καταγράφονται και τιμές που αποκλίνουν σημαντικά από το παραπάνω εύρος. Ενδεικτικά, εντοπίστηκαν τιμές 15,00 ευρώ, 18,00 ευρώ, 35,00 ευρώ, 38,61 ευρώ και 41,58 ευρώ ανά τεμάχιο, ενώ καταγράφηκε και τιμή μόλις 0,81 ευρώ.
Οι αποκλίσεις αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα υπερτιμολόγηση, καθώς οι πλάκες διαφέρουν ως προς τις διαστάσεις, το πάχος, τα υλικά κατασκευής, τις ειδικές ιδιότητες και τις απαιτήσεις της κάθε προμήθειας. Αναδεικνύουν, ωστόσο, την ανάγκη οι Δήμοι να πραγματοποιούν τεκμηριωμένη έρευνα αγοράς και να συγκρίνουν προϊόντα με αντίστοιχα τεχνικά χαρακτηριστικά πριν από τη σύνταξη των προϋπολογισμών τους.
To ερώτημα περισσότερο αφορά στο αν οι δήμοι έκαναν σωστή έρευνα και αγόρασαν αυτό που πραγματικά είχαν ανάγκη ή οι αναθέτουσες υπηρεσίες επηρεάστηκαν από αλλά στοιχεία που δεν έχουν να κάνουν ούτε με την ασφάλεια των πεζών, ούτε με τον κύκλο ζωής και την ανθεκτικότητα, ούτε με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Πόσο πληρώνουν οι Δήμοι ανά κατηγορία πλάκας
Η έρευνα καταγράφει χαρακτηριστικές τιμές ανά είδος υλικού.
Κλασικές πλάκες τσιμέντου 40 × 40 εκ. Στις εξεταζόμενες συμβάσεις εντοπίζονται τιμές από 1,15 έως 2,50 ευρώ ανά τεμάχιο. Η απόκλιση φτάνει στο 66%.
Πλάκες 50 × 50 εκ. Οι καταγεγραμμένες τιμές κυμαίνονται από 2,60 έως 7,50 ευρώ ανά τεμάχιο, ανάλογα με τον τύπο και τον χρωματισμό.
Πλάκες όδευσης τυφλών και ατόμων με προβλήματα όρασης Οι τιμές παρουσιάζουν ιδιαίτερα μεγάλες διαφοροποιήσεις. Στις συμβάσεις καταγράφονται προμήθειες από 1,53 έως και 15,00 ευρώ ανά τεμάχιο, με τις υψηλότερες τιμές να αφορούν, μεταξύ άλλων, πλάκες πάχους 5 εκατοστών.
Αντιολισθητικές και διακοσμητικές πλάκες Καταγράφονται τιμές από 1,30 έως 6,00 ευρώ ανά τεμάχιο.
Πλάκες βοτσάλου και ψηφίδας Οι ενδεικτικές τιμές που εντοπίστηκαν είναι 2,00 και 13,00 ευρώ ανά τεμάχιο.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στη μονάδα μέτρησης. Ορισμένες συμβάσεις προβλέπουν τιμολόγηση ανά τετραγωνικό μέτρο, με καταγεγραμμένες τιμές 3,24 και 8,00 ευρώ/m², οι οποίες δεν μπορούν να συγκριθούν απευθείας με τις τιμές ανά τεμάχιο. Και εδώ όμως η απόκλιση είναι πολύ μεγάλη.
Οι πλάκες προσβασιμότητας και οι απαιτήσεις για τα πεζοδρόμια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τις πλάκες όδευσης ατόμων με προβλήματα όρασης. Η έρευνα καταγράφει διαφορετικούς τύπους ανάγλυφων πλακών, κυρίως διαστάσεων 40 × 40 εκατοστών, με γραμμικές αυλακώσεις ή ειδικές ανάγλυφες επιφάνειες, συνήθως κίτρινου χρώματος. Η Pyxida-ota επισημαίνει ότι κατά τη σύνταξη των τεχνικών προδιαγραφών πρέπει να περιγράφονται με σαφήνεια οι διαφορετικές λειτουργίες των πλακών, όπως η καθοδήγηση και η προειδοποίηση. Η επιλογή τους δεν αποτελεί μόνο ζήτημα αισθητικής ή κόστους, αλλά συνδέεται άμεσα με την προσβασιμότητα και την ασφαλή μετακίνηση των πολιτών στον δημόσιο χώρο.
Ψυχρές πλάκες για τη μείωση της θερμικής επιβάρυνσης
Στο δείγμα περιλαμβάνονται και προμήθειες ψυχρών πλακών, οι οποίες διαθέτουν θερμοανακλαστικές ιδιότητες και μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της απορρόφησης θερμότητας από τις αστικές επιφάνειες. Η χρήση τέτοιων υλικών αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις παρεμβάσεις αναβάθμισης δημόσιων χώρων, καθώς οι Δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες και το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Η επιλογή κατάλληλων υλικών επίστρωσης μπορεί να ενταχθεί στον σχεδιασμό παρεμβάσεων βιοκλιματικής αναβάθμισης πεζοδρομίων, πλατειών και άλλων κοινόχρηστων χώρων. Εδώ όμως χρειάζεται και πιστοποίηση και έλεγχος αποτελέσματος.
Πόσοι ανάδοχοι εμφανίζονται συχνότερα
Η ανάλυση της Pyxida-OTA καταγράφει και την παρουσία των προμηθευτών στις εξεταζόμενες συμβάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι μεγαλύτερες καταγεγραμμένες συμμετοχές είναι: Ο 1ος με το 13,3% των συμβάσεων, ο 2ος με το 7,4% των συμβάσεων, ο 3ος με το 4,4% ο 4ος με το 3,0% και ακολουθούν άλλοι προμηθευτές με ποσοστά κάτω του 2,5%. Εδώ θα πρέπει διερευνηθεί η αναλογία τιμής ποιότητας και αποτελέσματος σε συνδυασμό με τις μεγάλες αποκλείσεις τιμών που παρουσιάζονται. Τα ποσοστά αφορούν την παρουσία των εταιρειών στο δείγμα που αναλύθηκε και δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως συνολικά μερίδια της ελληνικής αγοράς.
Τι προβλέπουν οι δημοτικές συμβάσεις για τις εγγυήσεις και την αντικατάσταση υλικών
Ένα από τα ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας αφορά τους ειδικούς όρους που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις προμήθειας. Μεταξύ αυτών καταγράφονται:
Εγγύηση 12 μηνών: Σε συμβάσεις προβλέπεται υποχρέωση αντικατάστασης ελαττωματικών υλικών χωρίς επιβάρυνση του Δήμου, ακόμη και με ανανέωση της εγγύησης για τα νέα υλικά.
Αντικατάσταση μέσα σε μία εργάσιμη ημέρα: Σε συγκεκριμένη σύμβαση προβλέπεται η αντικατάσταση οριστικά απορριφθέντων υλικών εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
Απομάκρυνση ακατάλληλων υλικών: Άλλη σύμβαση προβλέπει υποχρέωση του προμηθευτή να απομακρύνει τα απορριφθέντα υλικά εντός 20 ημερών.
Σταθερές τιμές: Εντοπίζονται συμβάσεις στις οποίες η συμφωνημένη τιμή παραμένει αμετάβλητη κατά τη διάρκειά τους.
Ρήτρες αναπροσαρμογής: Σε άλλες περιπτώσεις προβλέπεται αναπροσαρμογή τιμών με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Οι διαφορετικές αυτές πρακτικές δείχνουν ότι, πέρα από την τιμή αγοράς, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώνονται οι συμβατικές υποχρεώσεις των προμηθευτών και αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στο αποτέλεσμα που δίνουν τα παραδοτέα.
Τι πρέπει να προσέχουν οι Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων
Με βάση την ανάλυση των συμβάσεων, η Pyxida-OTA συγκεντρώνει χρήσιμες κατευθύνσεις για τη σύνταξη τεχνικών προδιαγραφών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
- Στον ακριβή καθορισμό των διαστάσεων και του πάχους των πλακών.
- Στην αναλυτική περιγραφή των απαιτήσεων προσβασιμότητας για τις πλάκες όδευσης.
- Στην αποφυγή φωτογραφικών τεχνικών προδιαγραφών και αδικαιολόγητων αναφορών σε συγκεκριμένες εμπορικές επωνυμίες.
- Στον προσδιορισμό των απαιτούμενων προτύπων ποιότητας και πιστοποιήσεων, όπου προβλέπονται από το ισχύον πλαίσιο.
- Στη θέσπιση σαφών όρων παράδοσης, παραλαβής και αντικατάστασης ελαττωματικών υλικών.
- Στην τεκμηρίωση του προϋπολογισμού με συγκρίσιμα στοιχεία της αγοράς.
Η έρευνα καταγράφει επίσης ότι ο κυρίαρχος κωδικός CPV είναι ο 44111000-1 («Οικοδομικά υλικά»), με 137 συμβάσεις στο εξεταζόμενο δείγμα, ενώ χρησιμοποιούνται και άλλοι συναφείς κωδικοί για δομικά υλικά και υλικά επίστρωσης.
Από την καταγραφή των συμβάσεων στη βελτίωση των δημοτικών προμηθειών
Η έρευνα της Pyxida-OTA αναδεικνύει τη δυνατότητα αξιοποίησης των δημοσιευμένων στοιχείων του ΚΗΜΔΗΣ ως εργαλείου υποστήριξης των δημοτικών υπηρεσιών. Η συστηματική συγκέντρωση και ανάλυση συμβάσεων επιτρέπει στους Δήμους να εντοπίζουν πραγματικές τιμές προμηθειών, να εξετάζουν τεχνικές προδιαγραφές που έχουν χρησιμοποιηθεί από άλλες αναθέτουσες αρχές και να αξιοποιούν παραδείγματα συμβατικών όρων. Παράλληλα, η σύγκριση των στοιχείων μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη τεκμηρίωση των προϋπολογισμών, στην αποφυγή αστοχιών κατά τη σύνταξη των μελετών και στη διαμόρφωση σαφέστερων απαιτήσεων προς τους προμηθευτές.
Η αξία της έρευνας δεν περιορίζεται στη σύγκριση τιμών. Επεκτείνεται στην ανάδειξη πρακτικών που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των δημοτικών προμηθειών. Η Pyxida-OTA, μέσα από την ενότητα «Οδηγίες Σύνταξης Σύμβασης», αξιοποιεί δημοσιευμένα στοιχεία του ΚΗΜΔΗΣ και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την παραγωγή συγκριτικών αναλύσεων και κατευθύνσεων προς τις υπηρεσίες των Δήμων. Τα αποτελέσματα αποτελούν υποστηρικτικό υλικό και απαιτούν επαλήθευση στα πρωτογενή έγγραφα, καθώς και έλεγχο της ισχύουσας νομοθεσίας, πριν χρησιμοποιηθούν σε επίσημες μελέτες ή διακηρύξεις.
Περισσότερες πληροφορίες: www.pyxida-ota.gr
Σημείωση σύνταξης: Το άρθρο βασίζεται στα στοιχεία της έρευνας που δόθηκαν μέσω εξειδικευμένου Agent Τεχνητής Νοημοσύνης . Οι τιμές και τα ποσοστά δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα στα πρωτογενή έγγραφα του ΚΗΜΔΗΣ. Ειδικά το εύρος 1,38–14,86 € αποδίδεται ως εύρος αναφοράς της ανάλυσης και όχι ως απόλυτο ελάχιστο και μέγιστο των καταγεγραμμένων τιμών.
Δείτε εδώ το έγγραφο της pyxida-ota.gr
Δείτε εδώ και προηγούμενες έρευνες της pyxida-ota.gr
Διαβάστε και σχετικά άρθρα
Αντιμετωπίζει το πρόβλημα των πεζοδρομίων ο Νέος Κώδικας;
Άρειος Πάγος: και ποινικές ευθύνες στις δημοτικές αρχές για την κατάσταση των πεζοδρομίων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου