Εξωδικαστικός μηχανισμός για οφειλές προς Δήμους ακόμη και με κατασχέσεις

Το Άρθρο 35 του σχεδίου νόμου σχεδίου νόμου με τίτλο «Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις» που κατατέθηκε για ψήφιση στην Βουλή εισάγει αλλαγές στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών για χρέη προς Δήμους και νομικά τους πρόσωπα, τροποποιώντας το άρθρο 26 του ν. 5143/2024. Ο πυρήνας της παρέμβασης είναι διπλός:

1. διευκρινίζεται/βελτιώνεται η διαδικασία βεβαίωσης και απόδοσης των εισπράξεων και
2. διασφαλίζεται ότι ο οφειλέτης μπορεί να προσφύγει στον εξωδικαστικό ακόμη και αν έχουν ήδη επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή ασφαλιστικά μέτρα.

Η ρύθμιση αφορά κάθε είδους οφειλές προς τους δήμους, και τα νομικά τους πρόσωπα, εφόσον το συνολικό ύψος τους υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ. Η ένταξη γίνεται με αίτηση του οφειλέτη στον εξωδικαστικό μηχανισμό του ν. 4738/2020. Σημαντικό είναι ότι ως “χρέος” λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των απαιτήσεων, δηλαδή κεφάλαιο + πρόστιμα + προσαυξήσεις.

Βεβαίωση στη Φορολογική Διοίκηση

Με το Άρθρο 35 αντικαθίσταται η αναφορά στην “οικεία Δ.Ο.Υ.” με τη γενικότερη έννοια “στη Φορολογική Διοίκηση”. Πρακτικά, η ρύθμιση αποσαφηνίζει ότι η διαχείριση γίνεται από το φορολογικό σύστημα συνολικά (όχι ως «τοπική» υπόθεση μιας Δ.Ο.Υ.) και ενισχύει τη λειτουργική ευελιξία της διαδικασίας είσπραξης/απόδοσης.

Παράλληλα, προβλέπεται ρητά ότι οι οφειλές λογίζονται ως οφειλές προς το Δημόσιο μόνο και αποκλειστικά για τον σκοπό της ένταξης/ρύθμισής τους στον εξωδικαστικό. Δηλαδή δεν “αλλάζει” ο πραγματικός δικαιούχος(παραμένει ο δήμος/ΝΠ), αλλά χρησιμοποιείται το πλαίσιο του ν. 4738/2020 για να “τρέξει” η ρύθμιση.

Απόδοση ποσών στους Δήμους: 5% παρακράτηση και 60ήμερο χρονοδιάγραμμα

Σε περίπτωση επιτυχούς πορείας του μηχανισμού και είσπραξης η ΑΑΔΕ παρακρατά 5% επί των εισπραχθέντων και αποδίδει τα υπόλοιπα στον δήμο ή στο νομικό πρόσωπο εντός 60 ημερών από την είσπραξη.

Εδώ υπάρχει σαφής αλλαγή: το χρονικό όριο απόδοσης διπλασιάζεται από 30 σε 60 ημέρες. Για τους δήμους αυτό σημαίνει πιθανή καθυστέρηση ταμειακής ροής, μείωση εσόδων αλλά ταυτόχρονα εντάσσεται σε μια πιο «ρεαλιστική» διοικητική προθεσμία για τον μηχανισμό απόδοσης.

Η μεγάλη τομή: ένταξη στον εξωδικαστικό ακόμη και με κατασχέσεις ή ασφαλιστικά μέτρα

Με την προσθήκη παρ. 2, ορίζεται ρητά ότι αν έχουν ήδη επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (π.χ. κατασχέσεις) ή ασφαλιστικά μέτρα, δεν εμποδίζεται η υποβολή αίτησης υπαγωγής στον εξωδικαστικό.

Επιπλέον, επεκτείνεται ρητά η εφαρμογή του άρθρου 18 του ν. 4738/2020 (αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης μετά την οριστική υποβολή της αίτησης) και για τον δήμο ή το νομικό πρόσωπο δήμου ως πιστωτή.

Με την οριστική υποβολή της αίτησης ενεργοποιούνται κανόνες αναστολής, όπως ισχύουν στον εξωδικαστικό και ο οφειλέτης αποκτά «χώρο» για να ολοκληρωθεί η διαδικασία χωρίς να “τρέχουν” παράλληλα εκτελέσεις που ακυρώνουν τη δυνατότητα ρύθμισης.

Το Άρθρο 35 ξεκαθαρίζει επίσης τη χρονική αλληλουχία:

• Με τη σύναψη σύμβασης αναδιάρθρωσης (σύμφωνα με το σχετικό κεφάλαιο του ν. 4738/2020), αίρονται τα ήδη ληφθέντα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή διασφάλισης.
• Αν η σύμβαση ανατραπεί ή ακυρωθεί, ο δήμος προβαίνει άμεσα στη λήψη αναγκαστικών και διασφαλιστικών μέτρων.

Άρα, η άρση συνδέεται με την πραγματική συμφωνία και τη συνέπειά της.

Αναγκαστική εκτέλεση από τρίτο – τι γίνεται με τον Δήμο

Εάν τρίτος επισπεύσει αναγκαστική εκτέλεση, ο δήμος ή το νομικό του πρόσωπο αναγγέλλονται ως δανειστές, ώστε να διασφαλιστούν τα δικαιώματά τους στην κατάταξη/διανομή, όπου αυτό ισχύει.

Κρίσιμη ασφαλιστική δικλείδα: οι Δήμοι κρατούν την αποκλειστική αρμοδιότητα των μέτρων εκτέλεσης

Παρότι το χρέος “περνά” διαδικαστικά στη Φορολογική Διοίκηση για σκοπούς εξωδικαστικού, το άρθρο κλείνει με μια σαφή πρόβλεψη: Σε κάθε περίπτωση, ο δήμος ή το νομικό πρόσωπο δήμου διατηρούν την αποκλειστική αρμοδιότητα της διαχείρισης των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη των οφειλών που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής.

Τι σημαίνει συνολικά για Δήμους και οφειλέτες

Για τους οφειλέτες

• ανοίγει ρητά ο δρόμος για εξωδικαστική ρύθμιση ακόμη και μετά από κατασχέσεις,
• δημιουργείται πιο προβλέψιμο πλαίσιο αναστολής και άρσης μέτρων μέσω της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Για τους Δήμους

• ενισχύεται η πιθανότητα είσπραξης μέσω οργανωμένης ρύθμισης (αντί αποσπασματικών εκτελέσεων),
• αλλά εισάγεται 60ήμερο για απόδοση ποσών (και 5% παρακράτηση) που επηρεάζει τις ταμειακές ροές,
• διατηρείται, πάντως, η θεσμική “κυριότητα” των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.

Δείτε εδώ το φάκελο του Νομοσχεδίου

https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Katatethenta-Nomosxedia?law_id=e6afed3b-8b84-4aef-b638-b3d001726143