Στον Παναγιώτη μας

Γράφει η Βίκυ Ψυλλάκη

Δεν είν΄ εύκολο. Όχι, δεν είν΄ εύκολο… δε βγαίνει, είναι από τα άρθρα που δε βγαίνουν με τίποτα.

Ποτέ μου δεν θα μπορούσα να πιστέψω πως η επιστροφή μου στις «ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ» θα ήταν για να κατευοδώσω τον Παναγιώτη μας. Το δικό μας Παναγιώτη…

Τα τελευταία χρόνια τον παρακολουθούσα από μακριά. 

Αεικίνητος και ακούραστος όπως πάντα, χωρίς να δίνει δεκάρα αν θα του περισσέψει χρόνος να ξεκουραστεί: στη Λαογραφική, στο σχολείο, στο επιστημονικό του έργο, στην έρευνά του, στην αρθρογραφία, σε εκδηλώσεις, σε παρουσιάσεις… παντού και πάντα παρών. Σα να τον έβλεπα. Δεν μπορούσε να πει σε κανέναν «όχι», δεν μπορούσε να στεναχωρήσει κανέναν, θα έβρισκε χρόνο να τους βολέψει όλους στο πρόγραμμά του.

Ήταν ακόμη τελειόφοιτος του Πανεπιστημίου όταν τον γνωρίσαμε. Δεν θυμάμαι πως τον γνώρισα, θυμάμαι μόνο πως ήταν από τους ανθρώπους που δέθηκα αμέσως μαζί του. Και δέθηκε και κείνος με την εφημερίδα κι έγινε κομμάτι της, σάρκα από τη σάρκα της. Η στήλη του γρήγορα τράβηξε το ενδιαφέρον των αναγνωστών. Σαν ακάματος εργάτης της Επιστήμης, αναζητούσε λιθαράκι λιθαράκι κάθε πληροφορία που θα πρόσθετε νέα γνώση για την ιστορία και τον πολιτισμό, όλον αυτό τον λαογραφικό θησαυρό του νησιού. Γρήγορα του το κολλήσαμε το παρατσούκλι του: «Ο λιθανάγλυφος»…

Κι ύστερα ήρθαν τα ρεπορτάζ. Ο αγώνας μας να αναστηλωθεί το σπιτάκι του Σικελιανού, η συνέντευξη που πήραμε οι δυο μας από την αείμνηστη σύζυγο του ποιητή Άννα στην κατοικία της στην Αθήνα. Θυμάμαι είχε ζέστη και περιμέναμε εκεί κοντά αρκετές ώρες μέχρι η υπέργηρη κυρία να είναι σε θέση να μας δεχτεί. Ήταν μάλλον η τελευταία της συνέντευξη…

Και πού δεν πήγαμε και τι δεν κάναμε τότε αυτή η dream team των «Ανατροπών». Τι ρεπορτάζ σε υποβρύχια, τι συνεντεύξεις για στρουθοκαμήλους, τι προσωπικότητες του αθλητισμού, της τέχνης, της επιστήμης…. τι εκδηλώσεις…. Ο Βελτανισιάν πάντα μαζί, πάντα μπροστά…. Αξέχαστες στιγμές στο σπίτι - εφημερίδα με κείνον, τον Καρνέση, τον Μαυρίδη, την Κοφινά, την Αλαίσκα, τον Βαραγιάννη και τόσους άλλους, βασιλόπιτες με πλάκες κι αστεία και τον μικρό Ανατροπέα να γυροφέρνει και να κάνει ζαβολιές και μετά να κρύβεται πάντα στην αγκαλιά του Παναγιώτη για ν΄ αποφύγει να πάει για ύπνο.

Εποχές αξέχαστες, μοναδικές, που τότε δεν το ξέραμε πόσο μοναδικές θα ήταν.

Και σήμερα … να, που η παρέα φτωχαίνει… Οι συγκυρίες, οι υποχρεώσεις, τα χρόνια που κύλισαν μας άλλαξαν όλους κι ο κύκλος είχε ήδη συρρικνωθεί. Μα ο Παναγιώτης ήταν πάντα εκεί, αρθρογραφούσε όποτε μπορούσε, για να βοηθήσει το νέο ιδιοκτήτη της εφημερίδας, που κάποτε φώλιαζε στην αγκαλιά του. Ήταν πάντα ο δικός μας άνθρωπος, ο αδερφός, ο φίλος…

Με το τόσο αναπάντεχο φευγιό του, έκλεισε πίσω του μια ολόκληρη εποχή…. Μια εποχή αθωότητας, τότε που όλοι όσοι φτιάχναμε παρέα αυτήν την εφημερίδα πιστεύαμε στο καινούριο, πιστεύαμε πως εμείς θ΄ αλλάξουμε τον κόσμο, πως μια χούφτα άνθρωποι ήταν ικανοί να δημιουργήσουν μια νέα κουλτούρα… στην πολιτική, στον πολιτισμό, στην παιδεία…

Έχω την αίσθηση πως ο Παναγιώτης τα κατάφερε καλύτερα απ΄ όλους. Πρόσφερε ανυπολόγιστες υπηρεσίες στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την οποία, όπως πολλοί τόνισαν αυτές τις μέρες, λάτρεψε… κι έχασε μια σίγουρη Πανεπιστημιακή καριέρα για να διδάξει τα παιδιά του τόπου του και να ασχοληθεί με την έρευνά του. Κατόρθωσε όμως να βάλει όχι έναν, αλλά πολλούς λίθους στη διάσωση της πολιτιστικής ταυτότητας της Σαλαμίνας. Κι άφησε φεύγοντας μια μεγάλη παρακαταθήκη, που καλούνται να διαχειριστούν οι κληρονόμοι της με μεγάλη προσοχή στη μνήμη του.

Φτάνει…πολλά είπα… Θα μπορούσα να γράφω μήνες ολόκληρους για σένα, φίλε μου, αλλά οι λέξεις κόβονται, τα μάτια υγραίνονται, τα χέρια τρέμουν. Η παρέα θρηνεί… η παρέα σε περιμένει … νομίζει πως απλά χάλασε πάλι το μηχανάκι στο δρόμο, όπου να΄ ναι θα΄ρθει, καλά ε, δεν θα του κρατήσουμε κομμάτι απ΄ την πίτα τούτη τη φορά, κάνει και κρύο, θα ρθει τρέμοντας, με το κασκόλ τυλιγμένο….

Καλή Αντάμωση στη γειτονιά των ονείρων Λιθανάγλυφε, Καλή Αντάμωση Βέλτο…. Όχι, δε σου πρέπουνε αντίο. _

Βίκυ Ψυλλάκη