Με την προθεσμία για τον καθαρισμό και την υποβολή των σχετικών δηλώσεων να έχει λήξει στις 22 Ιουνίου 2026, το βάρος μεταφέρεται πλέον στους ελέγχους. Το νέο θεσμικό πλαίσιο δίνει συγκεκριμένες αρμοδιότητες τόσο στους δήμους όσο και στο Πυροσβεστικό Σώμα, ενώ προβλέπει ακόμη και αυτεπάγγελτο καθαρισμό όταν ο υπόχρεος δεν συμμορφώνεται.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η συμμετοχή των πολιτών είναι μεγάλη. Μέχρι το τέλος της φετινής διαδικασίας είχαν καταχωριστεί 765.489 δηλώσεις καθαρισμού, αριθμός αυξημένος σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι περίπου 8.000 καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα που έχουν γίνει από την αρχή του έτους δείχνουν ότι το πρόβλημα εξακολουθεί να είναι σημαντικό. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος Κώστας Τσίγκας, περισσότερες από τις μισές καταγγελίες έχουν οδηγήσει ήδη σε αυτοψίες από στελέχη της Πυροσβεστικής.
Από τις δηλώσεις περνάμε πλέον στους ελέγχους
Το κρίσιμο στοιχείο για το υπόλοιπο της αντιπυρικής περιόδου είναι ότι η υποβολή μιας δήλωσης δεν εξαντλεί την υποχρέωση του ιδιοκτήτη.
Η ισχύουσα ΚΥΑ προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές των ακινήτων που εμπίπτουν στο μέτρο οφείλουν όχι μόνο να πραγματοποιούν τον αρχικό καθαρισμό, αλλά και να διατηρούν τα ακίνητα καθαρά μέχρι το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, στις 31 Οκτωβρίου.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία μέσα στον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο. Ένα οικόπεδο που καθαρίστηκε την άνοιξη μπορεί, λόγω επανεμφάνισης ξερής βλάστησης ή συσσώρευσης κλαδιών και άλλων καύσιμων υλικών, να χρειάζεται νέο καθαρισμό.
Επομένως, η πρόληψη δεν τελειώνει με την ηλεκτρονική δήλωση.
Τι πρέπει να ελέγχουν πλέον οι Δήμοι
Με βάση το θεσμικό πλαίσιο του 2026, οι δήμοι έχουν πλέον σαφώς καθορισμένο ελεγκτικό ρόλο.
Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται από ελεγκτικά κλιμάκια των δήμων, τα οποία συγκροτούνται με απόφαση του δημάρχου ή του αρμόδιου αντιδημάρχου Πολιτικής Προστασίας. Σε αυτά μπορούν να συμμετέχουν υπάλληλοι των αρμόδιων δημοτικών υπηρεσιών και, όπου υπάρχει, στελέχη της Δημοτικής Αστυνομίας.
Πρακτικά, ένας δήμος πρέπει να μπορεί να οργανώσει:
- στοχευμένους ελέγχους σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας,
- αυτοψίες σε ακίνητα για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις μη συμμόρφωσης,
- παρακολούθηση των καταγγελιών που φθάνουν μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας,
- διασταύρωση δηλώσεων και πραγματικής κατάστασης των ακινήτων,
- ενεργοποίηση της διαδικασίας αυτεπάγγελτου καθαρισμού όπου απαιτείται.
Περισσότεροι από 300 δήμοι έχουν ήδη συνδεθεί με την ψηφιακή πλατφόρμα, αποκτώντας πρόσβαση στις δηλώσεις και στα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την οργάνωση των ελέγχων.
Σημαντικός ο ρόλος της Πυροσβεστικής
Το νέο πλαίσιο ξεκαθαρίζει και τη σχέση μεταξύ δήμων και Πυροσβεστικού Σώματος.
Από τις 16 Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου, οι υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος πραγματοποιούν ελέγχους στα ακίνητα για τα οποία έχουν υποβληθεί καταγγελίες μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.
Μετά την αυτοψία, εφόσον διαπιστωθεί παράβαση, μπορεί να κινηθεί η διαδικασία επιβολής κυρώσεων, ενώ ενημερώνεται και ο οικείος δήμος για τις περαιτέρω ενέργειες.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεργασία δήμου και Πυροσβεστικής στις περιπτώσεις περιφραγμένων ή επαρκώς περιτοιχισμένων ακινήτων, όπου απαιτείται ειδική διαδικασία προκειμένου να πραγματοποιηθεί αυτεπάγγελτος καθαρισμός.
Πότε ο Δήμος μπορεί να καθαρίσει ο ίδιος το οικόπεδο
Το ερώτημα που απασχολεί πλέον πολλούς δήμους είναι τι γίνεται όταν ένας ιδιοκτήτης εξακολουθεί να μην καθαρίζει την ιδιοκτησία του.
Η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον οικείο δήμο, εφόσον ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία. Σε επείγουσες μάλιστα περιπτώσεις, όταν διαπιστώνεται άμεσος και ιδιαίτερα υψηλός κίνδυνος πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς, επιτρέπεται η άμεση παρέμβαση του δήμου για την άρση του κινδύνου.
Οι εργασίες μπορούν να περιλαμβάνουν την απομάκρυνση ξερών χόρτων και φυτικών υπολειμμάτων, το κλάδεμα και την αραίωση βλάστησης, καθώς και την απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων.
Ο αυτεπάγγελτος καθαρισμός επομένως δεν αποτελεί απλώς δυνατότητα επιβολής προστίμου, αλλά ουσιαστικό εργαλείο Πολιτικής Προστασίας όταν η κατάσταση ενός ακινήτου δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο.
Οι 8.000 καταγγελίες δείχνουν το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο αριθμός των καταγγελιών.
Οι περίπου 8.000 καταγγελίες από την αρχή του έτους, με περισσότερες από τις μισές να έχουν ήδη προκαλέσει αυτοψίες, δείχνουν ότι ένας σημαντικός αριθμός ακινήτων εξακολουθεί να προβληματίζει κατοίκους και αρμόδιες αρχές.
Οι καταγγελίες λειτουργούν πλέον ως ένας πρόσθετος μηχανισμός εντοπισμού προβλημάτων, παράλληλα με τους ελέγχους των δήμων.
Αυτό όμως σημαίνει ότι οι δήμοι χρειάζονται οργανωμένη διαδικασία διαχείρισής τους. Δεν αρκεί η απλή παραλαβή μιας καταγγελίας. Χρειάζεται αξιολόγηση, προτεραιοποίηση με βάση τον βαθμό κινδύνου, αυτοψία όπου απαιτείται και ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας.
Οι 765.489 δηλώσεις είναι θετικό στοιχείο, όχι όμως το τέλος της διαδικασίας
Ο μεγάλος αριθμός δηλώσεων καθαρισμού αποτελεί σαφώς θετική εξέλιξη.
Οι 765.489 δηλώσεις δείχνουν ότι το μέτρο έχει πλέον γίνει γνωστό σε μεγάλο μέρος των πολιτών και ότι η ψηφιακή διαδικασία χρησιμοποιείται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Δεν πρέπει, ωστόσο, ο αριθμός των δηλώσεων να συγχέεται αυτομάτως με ισάριθμα οικόπεδα που παραμένουν καθαρά καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Η αποτελεσματικότητα του συστήματος θα κριθεί τελικά από τρία πράγματα:
αν πράγματι πραγματοποιήθηκαν οι καθαρισμοί, αν τα ακίνητα παραμένουν καθαρά και αν οι αρμόδιες αρχές μπορούν να παρέμβουν εγκαίρως εκεί όπου υπάρχει παράβαση.
Πρόληψη σημαίνει οργανωμένος Δήμος πριν ξεσπάσει η φωτιά
Οι ακραίες καιρικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων δείχνουν πόσο μικρά μπορεί να είναι πλέον τα χρονικά περιθώρια αντίδρασης.
Ένα οικόπεδο γεμάτο ξερή βλάστηση δίπλα σε κατοικίες, δασική έκταση ή οδικό δίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσθετο καύσιμο και να επιταχύνει την εξάπλωση μιας πυρκαγιάς.
Για αυτό και η πραγματική πρόκληση για τους δήμους το επόμενο διάστημα δεν είναι πλέον να υπενθυμίσουν απλώς στους πολίτες την υποχρέωση υποβολής δήλωσης.
Είναι να αξιοποιήσουν την ψηφιακή πλατφόρμα, να οργανώσουν τα ελεγκτικά τους κλιμάκια, να χαρτογραφήσουν τις περιοχές υψηλού κινδύνου, να ελέγξουν τις καταγγελίες και να προχωρούν γρήγορα σε αυτεπάγγελτους καθαρισμούς όπου υπάρχει πραγματικός κίνδυνος.
Η φετινή εμπειρία δείχνει ότι η συμμετοχή των πολιτών έχει αυξηθεί. Το επόμενο στοίχημα είναι να αποδειχθεί ότι και ο μηχανισμός ελέγχου μπορεί να λειτουργήσει με την ίδια ένταση.
Γιατί στην Πολιτική Προστασία η επιτυχία δεν μετριέται μόνο από το πόσο αποτελεσματικά κατασβήνεται μια πυρκαγιά, αλλά κυρίως από το πόσες επικίνδυνες συνθήκες έχουν αντιμετωπιστεί πριν εμφανιστεί η πρώτη φλόγα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου