Η κυβέρνηση μπορεί να μιλά για «επιστροφή στην κανονικότητα», για «ανάπτυξη» και για «ισχυρή οικονομία», όμως η πραγματικότητα που βιώνει ο μέσος πολίτης είναι ότι η λιτότητα στην Ελλάδα όχι μόνο δεν τελείωσε, αλλά συνεχίζεται και βαθαίνει.
Όχι πια με μνημόνια και τρόικες, αλλά με έναν πιο ύπουλο, τεχνοκρατικό τρόπο, μέσω της εμμονής σε πρωτογενή πλεονάσματα που στραγγίζουν την κοινωνία.
1. Η «μεταμνημονιακή» Ελλάδα ζει με μισθούς Βαλκανίων και τιμές Βορρά
Οι πολίτες το ξέρουν καλύτερα από κάθε οικονομολόγο ότι οι μισθοί παραμένουν σχεδόν καθηλωμένοι. Ότι η φορολογία, άμεση και κυρίως έμμεση, τρώει το εισόδημα πριν καν φτάσει στο πορτοφόλι και η ακρίβεια έχει γίνει μόνιμη, όχι συγκυριακή.
Η Ελλάδα είναι πια μια χώρα όπου η λιτότητα εφαρμόζεται από την αγορά, από τα ράφια των σούπερ μάρκετ, από τους λογαριασμούς ενέργειας, από τα καύσιμα. Η πολιτική επιλογή να αφεθεί η αγορά ανεξέλεγκτη λειτουργεί ως ιδιωτικοποιημένη λιτότητα.
Και όσο η κυβέρνηση επιμένει ότι «η οικονομία πάει καλά», τόσο περισσότερο αποκαλύπτεται το χάσμα ανάμεσα στους αριθμούς και τη ζωή των ανθρώπων.
2. Το 2027 είναι το σημείο καμπής και όχι προς το καλύτερο
Με το Ταμείο Ανάκαμψης να τελειώνει το 2027, η Ελλάδα χάνει το μοναδικό εργαλείο που κρατούσε την ανάπτυξη τεχνητά ψηλά. Η ίδια η Κομισιόν προβλέπει 1,7% ανάπτυξη το 2027 και 0,7% κατά μέσο όρο από το 2028 και μετά.
Αυτό δεν είναι ανάπτυξη αλλά στασιμότητα. Και η στασιμότητα, σε μια χώρα με τόσο υψηλό χρέος, σημαίνει ένα πράγμα: επιστροφή και επισήμως στη λιτότητα.
Η Ε.Ε. ζητά ήδη «δημοσιονομική προσαρμογή», δηλαδή περικοπές, περιορισμούς, συγκράτηση δαπανών. Με άλλα λόγια, να ξαναμπούμε στον κορσέ πριν καν τον βγάλουμε.
3. Το χρέος ως μόνιμη δικαιολογία
Το ελληνικό δημόσιο χρέος χρησιμοποιείται ξανά ως εργαλείο πειθαναγκασμού. Το αφήγημα είναι ότι το χρέος είναι υψηλό, η ανάπτυξη πέφτει και άρα πρέπει να μειωθούν δαπάνες και να αυξηθούν πλεονάσματα.
Αυτό σημαίνει λιγότερο κοινωνικό κράτος, νέες περικοπές σε δημόσιες επενδύσεις και περισσότερη φορολογία στους ίδιους πάντα.
Η λιτότητα δεν επιβάλλεται πια με μνημόνιο. Επιβάλλεται με κανόνες που η ίδια η κυβέρνηση επιβάλλει και αποδέχεται χωρίς διαπραγμάτευση, με την επίκληση της «ευρωπαϊκής αξιοπιστίας» προς όφελος λίγων.
4. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η χαμένη ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης
Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν μια ιστορική ευκαιρία και χάθηκε παντελώς. Αντί να κατευθυνθεί σε παραγωγική ανασυγκρότηση, με αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, στήριξη του πρωτογενούς τομέα, ενίσχυση μισθών, δημόσιες υποδομές, κοινωνική προστασία, κατέληξε σε έργα βιτρίνας, επιδοτήσεις σε λίγους, ψηφιακά έργα χωρίς κοινωνικό αντίκτυπο και δάνεια που ωφελούν κυρίως μεγάλες επιχειρήσεις.
Όταν τελειώσουν αυτά τα χρήματα, η οικονομία θα μείνει γυμνή. Και τότε η κυβέρνηση θα πει ότι «δεν υπάρχουν περιθώρια» και ότι «πρέπει να κάνουμε θυσίες».
5. Η λιτότητα μασκαρεμένη σε πληθωρισμό
Η Ελλάδα δεν είναι καταδικασμένη στη λιτότητα. Είναι πολιτική επιλογή. Επιλογή να μη φορολογείται ο πλούτος. Επιλογή να μην ελέγχεται η αισχροκέρδεια. Επιλογή να μην ενισχύεται η εργασία. Επιλογή να μην αλλάζει το παραγωγικό μοντέλο.
Η λιτότητα δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι πολιτική απόφαση. Και όσο η κυβέρνηση συνεχίζει να παρουσιάζει την πραγματικότητα σαν success story, τόσο περισσότερο η κοινωνία βυθίζεται σε μια νέα, πιο ύπουλη μορφή λιτότητας, τη λιτότητα χωρίς μνημόνιο, αλλά με τα ίδια θύματα.
*Πολιτική και οικονομική αναλύτριας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου