Σάββατο 23 Μαΐου 2026

Δημοτικές και περιφερειακές εκλογές χωρίς 2ο γύρο

Τι αλλάζει στις αυτοδιοικητικές εκλογές - Στο «τραπέζι» και η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας

Μια ριζική αναδιάρθρωση στον τρόπο λειτουργίας των Δήμων και των Περιφερειών φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. 

Το νομοσχέδιο, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τον Υπουργό Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιο, αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση τον Ιούνιο. 

Κεντρικός πυρήνας της μεταρρύθμισης είναι η ψηφιοποίηση των δημοκρατικών διαδικασιών και η αλλαγή του εκλογικού συστήματος από το 2028.

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εισάγεται η ηλεκτρονική ψηφοφορία για την ανάδειξη Δημάρχων, Περιφερειαρχών και των αντίστοιχων συμβουλίων, με ορίζοντα εφαρμογής τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.

Η μεταρρύθμιση αυτή στοχεύει στη διεύρυνση της συμμετοχής (ιδιαίτερα των νέων και των ετεροδημοτών που δεν διαθέτουν ειδικά εκλογικά κέντρα στις τοπικές εκλογές) και χρησιμεύει ως πιλότος για τη μελλοντική επέκτασή της στις εθνικές κάλπες.

Πώς θα λειτουργεί η διαδικασία

Θα έχει προαιρετικό χαρακτήρα. Η ηλεκτρονική ψήφος θα λειτουργεί παράλληλα με την κλασική κάλπη, αφήνοντας στον εκλογέα την ελεύθερη επιλογή.

Όσοι επιλέξουν το ψηφιακό σύστημα θα εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους του Υπουργείου Εσωτερικών μέσω του gov.gr (με κωδικούς Taxisnet και επιβεβαίωση OTP), χάνοντας αυτόματα το δικαίωμα φυσικής παρουσίας. Η επεξεργασία των δεδομένων θα ακολουθεί αυστηρά τους κανόνες του GDPR.

Οι ψηφοφόροι θα μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμά τους σε οποιοδήποτε ειδικό εκλογικό τμήμα ηλεκτρονικής ψήφου στη χώρα, χωρίς να μεταβούν στον Δήμο τους.

Για να συσταθεί ψηφιακό τμήμα σε έναν Δήμο, απαιτείται η εγγραφή τουλάχιστον 30 ηλεκτρονικών εκλογέων. Στο τμήμα, μετά την ταυτοποίηση, ο πολίτης θα αποσύρεται σε ειδικό χώρο με υπολογιστή ή tablet για να ψηφίσει.

Πανεπιστημιακοί από το ΕΜΠ, το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Πειραιά θα ελέγχουν την εφαρμογή και θα υποβάλλουν πόρισμα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.

Η διαδικασία θα εποπτεύεται από ειδική εφορευτική επιτροπή, στην οποία θα συμμετέχουν πέντε πρόσωπα: Ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου, πάρεδροι του ΣτΕ και ακαδημαϊκοί.

Τέλος στον Β’ Γύρο

Το νομοσχέδιο καταργεί τις επαναληπτικές εκλογές της 2ης Κυριακής. Από το 2028, οι Αρχές θα εκλέγονται άμεσα με τη μέθοδο της Εναλλακτικής Ψήφου, ενώ η θητεία τους παραμένει πενταετής και οι εκλογές θα διεξάγονται την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου.

Η νέα δομή του ψηφοδελτίου

Κάτω από τον βασικό συνδυασμό και τους υποψηφίους του, θα υπάρχει η ένδειξη «Εναλλακτική Ψήφος», όπου ο ψηφοφόρος θα μπορεί να επιλέξει έναν δεύτερο συνδυασμό (αναγράφοντας το όνομα του συνδυασμού και του υποψήφιου Δημάρχου/Περιφερειάρχη σε παρένθεση).

Το σύστημα καταμέτρησης

Α’ Στάδιο: Αν ένας συνδυασμός λάβει το 50% + 1 των έγκυρων ψήφων πρώτης επιλογής, ανακηρύσσεται νικητής. Επίσης, Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης εκλέγεται απευθείας όποιος συγκεντρώσει ποσοστό άνω του 42%.

Β’ Στάδιο (Προσμέτρηση): Αν κανείς δεν πιάσει αυτά τα όρια, οι δύο πρώτοι συνδυασμοί προκρίνονται στην επόμενη φάση. Το αρμόδιο δικαστήριο ανοίγει τα ψηφοδέλτια των συνδυασμών που αποκλείστηκαν και απομονώνει τις «δεύτερες ψήφους» (εναλλακτική επιλογή). Αυτές οι ψήφοι προστίθενται στους δύο πρώτους. Νικητής ανακηρύσσεται όποιος συγκεντρώσει την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία μετά την ενσωμάτωση των εναλλακτικών ψήφων.

Συμβουλευτικά Τοπικά Δημοψηφίσματα

Η ηλεκτρονική ψήφος επεκτείνεται και στα τοπικά δημοψηφίσματα, μέσω των οποίων οι Δήμοι θα ζητούν τη γνώμη των πολιτών για θέματα αποκλειστικής τους αρμοδιότητας.

Απαγορεύονται δημοψηφίσματα για οικονομικά/δημοσιονομικά θέματα, τέλη και διοικητικά όρια.

Θα προκηρύσσονται είτε με απόφαση των 2/3 του Δημοτικού Συμβουλίου, είτε με πρωτοβουλία των δημοτών, εφόσον συγκεντρωθούν υπογραφές από το 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης (κατόπιν ελέγχου νομιμότητας από τον Επόπτη Νομιμότητας).

Θα διεξάγονται αποκλειστικά ψηφιακά σε συνεργασία με την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. Για να θεωρηθεί έγκυρο το αποτέλεσμα, απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον του 30% των εγγεγραμμένων ή του 50% όσων ψήφισαν στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Θα απαγορεύεται η διεξαγωγή τους κατά την προεκλογική περίοδο εθνικών/ευρωπαϊκών εκλογών, καθώς και εντός του ίδιου έτους με τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Το αποτέλεσμα έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα για το Δημοτικό Συμβούλιο.

Ενεργοποίηση των Συμβουλίων Νέων

Με στόχο την ενίσχυση της νεανικής συμμετοχής, καθιερώνεται η υποχρεωτική σύσταση Συμβουλίων Νέων σε όλους τους Δήμους με πληθυσμό άνω των 2.000 κατοίκων.

Η κίνηση αυτή αφορά νέους έως 29 ετών. Η θητεία τους θα είναι 30μηνη.

Οι εκλογές θα γίνονται δύο φορές ανά δημοτική περίοδο (την πρώτη Κυριακή του Απριλίου του 1ου έτους και την πρώτη Κυριακή του Οκτωβρίου του 3ου έτους).

Η κατάθεση υποψηφιοτήτων και η ψηφοφορία θα γίνονται αποκλειστικά ψηφιακά μέσω του gov.gr, με ταυτοποίηση Taxisnet και μέσω του Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας.

Ανάλογα με τον πληθυσμό του Δήμου, τα συμβούλια θα αριθμούν από τρία μέλη (στους μικρούς δήμους) έως 15 μέλη (στον Δήμο Αθηναίων). Οι νέοι σύμβουλοι θα λειτουργούν ως γνωμοδοτικό όργανο για θέματα νεολαίας, αθλητισμού, πολιτισμού και εκπαίδευσης, ενώ θα έχουν δικαίωμα λόγου στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και συμμετοχή στις ειδικές συνεδριάσεις λογοδοσίας.

 

 

 

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Αρχειοθήκη ιστολογίου