Νηστεία του Πάσχα και διατροφή

Οι Άγιες Ημέρες του Πάσχα πλησιάζουν και είναι πολλοί εκείνοι που ακολουθούν τους εκκλησιαστικούς κανόνες και εφαρμόζουν είτε τη 40ημερη νηστεία είτε μόνο την περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας (ετησίως υπάρχουν 180-200 ημέρες νηστείας). 

Αξίζει σε αυτό το σημείο να τονιστεί ότι η ορθόδοξη χριστιανική νηστεία, περιλαμβάνει κυρίως την έννοια της εγκράτειας στην κατανάλωση φαγητού, της λιτής και πρόχειρης διατροφής, της αποχής από τις βασικές ζωικές τροφές, καθώς και την αυξημένη φυτοφαγία.

Επομένως, δεν έχει ως στόχο την ‘αποτοξίνωση’ ή το γρήγορο αδυνάτισμα, ούτε πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά ως προληπτική θεραπεία για καμία νόσο, χωρίς επίβλεψη από ειδικό γιατρό ή διαιτολόγο. Ταυτόχρονα όμως με την τόνωση της θρησκευτικής πίστης και μόνο όταν γίνεται σωστά και ισορροπημένα, μπορεί να έχει παράλληλα οφέλη για την υγεία (καλύτερο λιπιδαιμικό προφίλ, ευγλυκαιμία, ) και την ψυχολογία.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της νηστίσιμης διατροφής είναι η πλήρης αποφυγή ζωικών προϊόντων (με εξαίρεση τα θαλασσινά και τα όστρακα) και η αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, δημητριακών ολικής άλεσης, οσπρίων, ζυμαρικών, ξηρών καρπών, σπόρων και λαδερών φαγητών. Η διατροφή αυτή είναι ιδιαίτερα πλούσια σε 'καλά λιπαρά' (μόνο και πολύ ακόρεστα λιπαρά οξέα), φυτικές πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, βιταμίνες μέταλλα, ιχνοστοιχεία και φτωχή σε κορεσμένα λιπαρά γεγονός που προσδίδει καρδιομεταβολική προστατευτική δράση, ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και βελτίωση γαστρεντερικής λειτουργίας.

Σχετικά με τη μέση προβλεπόμενη απώλεια σωματικού βάρους, καθόλη τη διάρκεια των 40 ημερών νηστείας, αυτή κυμαίνεται από 2 έως 4 κιλά, ανάλογα με το αρχικό σωματικό βάρος και με την προϋπόθεση ότι υπάρχει καθημερινά αρνητικό θερμιδικό ισοζύγιο.

Στη συνέχεια παρουσιάζεται ένα ενδεικτικό πρόγραμμα νηστίσιμης διατροφής (δεν υποκαθιστά τις προσωπικές συστάσεις, ή διατροφικές οδηγίες του γιατρού ή του διαιτολόγου). Στόχος παραμένει η εξασφάλιση της ποικιλίας, του μέτρου και της ισορροπίας στην κατανάλωση των τροφίμων όλων των ομάδων.

Πρωινό: γάλα ή γιαούρτι φυτικής προέλευσης ή χυμός φρούτων ή καφέ ή τσάι με φρυγανιές ολ.αλ. με μέλι ή μαρμελάδα ή ταχίνι

Σνακ: ξηροί καρποί, κουλούρι θεσ., φρούτα, αποξηραμένα φρούτα, κράκερ ολ.αλ. παστέλι, ρυζογκοφρέτες

Μεσημεριανό: Σαλάτα ή λαχανικά με θαλασσινά, Ζυμαρικά με σάλτσα, Όσπρια, Λαδερά, Σούπες λαχανικών, Γεμιστά, Μπιφτέκι λαχανικών κ.α

Βραδινό: Σαλάτες ή ψητά λαχανικά, τόστ ή ντάκος (με νηστίσιμο τυρί), σούπες λαχανικών, φρουτοσαλάτα, πατατοσαλάτα κ.α

Τέλος, σημαντική είναι και η ομαλή μετάβαση από τη νηστεία στην κανονική διατροφή για την αποφυγή γαστρεντερολογικών προβλημάτων (δυσπεψίας, έλκους). Μπορείτε να απολαύσετε τα παραδοσιακά εδέσματα με μέτρο, δίνοντας έμφαση στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα.

Καλό Πάσχα, Καλή Ανάσταση!

Δρ. Παναγιώτης Βαραγιάννης

Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος