Ο Πούτιν μπήκε στο νέο έτος αντιμετωπίζοντας ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να περιορίσει την λεγόμενη ειδική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία είτε να ρισκάρει σοβαρή ζημία στην οικονομία του.
Σχεδόν από τη μια στιγμή στην άλλη, ο Τραμπ του έδωσε τη λύση. Οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν εκτόξευσαν τις τιμές του πετρελαίου, ενισχύοντας την κύρια πηγή εσόδων του Κρεμλίνου και διευκολύνοντας τον Πούτιν να στηρίξει τον πόλεμό του.
Μετά τις βομβαρδιστικές επιδρομές του Ισραήλ σε ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις αυτό το Σαββατοκύριακο, οι τιμές του βασικού αργού εκτοξεύτηκαν πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το καλοκαίρι του 2022, όταν οι αγορές εκτοξεύτηκαν μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Για τη Ρωσία, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου ισοδυναμεί με οικονομικό όφελος σε κρίσιμη στιγμή, καθώς το κόστος τεσσάρων χρόνων πολέμου στην Ουκρανία απειλούσε να προκαλέσει εσωτερική οικονομική κρίση.
Η επίθεση στο Ιράν μπορεί να υπονομεύσει την αξίωση της Μόσχας ότι στέκεται στο πλευρό των συμμάχων της, αλλά ήδη ωφελεί την ρωσική οικονομία και, κατ’ επέκταση, τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας — αφήνοντας το Κρεμλίνο σε καλή θέση για να εμφανιστεί ως ένας από τους βασικούς ωφελούμενους της επεκτεινόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Οικονομική αναστροφή
Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, η διάθεση στην οικονομική ελίτ της Ρωσίας ήταν απαισιόδοξη.
Το σχέδιο προϋπολογισμού του ρωσικού υπουργείου Οικονομικών για φέτος προέβλεπε βασικό επίπεδο τιμής 59 δολαρίων ανά βαρέλι αργού Ουράλ, του κύριου εξαγόμενου τύπου της χώρας. Όμως τον Ιανουάριο, τα έσοδα από την ενέργεια κατέρρευσαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2020, επιδεινώνοντας τα ήδη απογοητευτικά φορολογικά έσοδα.
Καθώς οι δυτικές κυρώσεις, τα υψηλά επιτόκια και η έλλειψη εργατικού δυναμικού πίεζαν την οικονομία, η ένταση μεταξύ του υπουργείου Οικονομικών και της Κεντρικής Τράπεζας σχετικά με το πώς να μετριάσουν τις ζημιές γινόταν όλο και πιο εμφανής.
«Δεν ήταν καθόλου κατάρρευση», είπε ο Σεργκέι Βακουλένκο, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Καρνεγκί Ρωσίας και Ευρασίας. «Αλλά η κυβέρνηση αντιμετώπιζε δύσκολες επιλογές, έπρεπε να μειώσει τις δαπάνες, να αυξήσει τους φόρους και ακόμη να εξετάσει κάποιες περικοπές στις στρατιωτικές δαπάνες».
Το να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν ήταν ποτέ επιλογή, πρόσθεσε ο Βακουλένκο, αλλά γινόταν σαφές ότι ακόμη και σε αυτό το μέτωπο η Ρωσία θα έπρεπε να «οικονομήσει λίγο».
Τότε επιτέθηκαν στο Ιράν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Καθώς το Ιράν αντέδρασε και η σύγκρουση επεκτάθηκε σε περιφερειακό πόλεμο, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ σταμάτησε, εκτοξεύοντας τις τιμές του πετρελαίου.
«Ξαφνικά, η Μόσχα έλαβε αυτό το δώρο», είπε ο Βλαντιμίρ Μίλοφ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας και επικριτής του Κρεμλίνου στην εξορία. «Είχαν τη γραμμή ζωής τους».
Σήμερα, όπως είπε, οι Ρώσοι αξιωματούχοι είναι «πολύ, πολύ χαρούμενοι».
«Στρατηγικό λάθος»
Αντί να πουλήσει σε έκπτωση λόγω των δυτικών κυρώσεων, το ρωσικό πετρέλαιο μπορεί τώρα να αποφέρει υψηλές τιμές, καθώς οι κύριοι αγοραστές του — η Ινδία και η Κίνα — βιάζονται να εξασφαλίσουν προμήθειες.
Επιπλέον, θα έχουν την έγκριση των ΗΠΑ.
Την Παρασκευή, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε 30ήμερη άδεια στην Ινδία να αγοράσει ρωσικό πετρέλαιο «για να διασφαλιστεί η ροή του πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές».
Μία μέρα αργότερα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν «να άρουν τις κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο», μια απότομη ανατροπή της περυσινής πολιτικής που τιμωρούσε χώρες για αγορά ρωσικής ενέργειας.
Δεν προκαλεί έκπληξη ότι το Κρεμλίνο αξιοποιεί την ευκαιρία στο μέγιστο.
«Η Ρωσία ήταν και συνεχίζει να είναι αξιόπιστος προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, στους δημοσιογράφους την Παρασκευή, προσθέτοντας ότι η ζήτηση για ρωσικά ενεργειακά προϊόντα αυξήθηκε.
Την ίδια στιγμή, ο συνεργάτης του Κρεμλίνου Κιρίλ Ντμίτριεφ πανηγύρισε σε σειρά αναρτήσεων στο Χ ότι «το τσουνάμι του σοκ του πετρελαίου μόλις ξεκινά», επικρίνοντας την απόφαση της Ευρώπης να αποκοπεί από τη ρωσική ενέργεια ως «στρατηγικό λάθος».
Τη Δευτέρα, προσηλυτικοί προς το Κρεμλίνο σχολιαστές κοινοποίησαν άρθρο της Wall Street Journal που προέβλεπε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευτούν στα 215 δολάρια.
Μακροπρόθεσμο παιχνίδι
Οι ειδικοί της ενέργειας προειδοποιούν ότι είναι νωρίς για τη Μόσχα να θεωρεί ότι έχει νικήσει.
Το αν η κρίση στο Ιράν αποδειχθεί σωτήρια για την οικονομία της Ρωσίας εξαρτάται άμεσα από το πόσο θα διαρκέσει.
Ο Μίλοφ είπε ότι για να υπάρξει ουσιαστική διαφορά για την οικονομία, η Ρωσία θα χρειαζόταν οι τιμές του πετρελαίου να παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα για περίπου ένα χρόνο. «Ένας ή δύο μήνες υψηλών τιμών σίγουρα θα βοηθούσαν, αλλά δεν θα τη σώσουν», σημείωσε.
Μια σύντομη άνοδος των τιμών θα βοηθούσε μόνο «να αναβληθούν οι δύσκολες αποφάσεις», πρόσθεσε ο Βακουλένκο.
Υπάρχει και άλλος λόγος για τον οποίο η Μόσχα θα ήθελε ο πόλεμος να συνεχιστεί: με κάθε μέρα μάχης, οι ΗΠΑ εξαντλούν τα αποθέματα όπλων στα οποία βασίζεται η Ουκρανία για να αμυνθεί.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Ρωσία παρέχει πληροφορίες στο Ιράν για να βοηθήσει στον εντοπισμό αμερικανικών πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών.
Η δολοφονία του ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ σε αεροπορική επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ μπορεί να έχει πλήξει την υπόσχεση της Ρωσίας να υπερασπιστεί τους συμμάχους της, αλλά ο Πούτιν ενδέχεται τελικά να θεωρήσει ότι ήταν ένα κόστος που άξιζε να πληρωθεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου