Νόμος 5216/2025 – Νέο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία ανηλίκων από καπνό και αλκοόλ και ο ρόλος των Δήμων 

Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 100/4.7.2025 ο Νόμος 5216/2025, με τίτλο «Προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και αλκοόλ – Τροποποιήσεις νόμων 3730/2008 και 4419/2016 – Ρυθμίσεις για μη καπνικά προϊόντα – Ψηφιακό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων και άλλες διατάξεις».

Ο νέος νόμος εισάγει ένα αυστηρό και ολιστικό πλαίσιο για την προστασία της δημόσιας υγείας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αποτροπή της πρόσβασης των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού, αλκοόλ, ατμιστικά προϊόντα και προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη ή CBD.

Κύριες Απαγορεύσεις και Ρυθμίσεις

• Απαγόρευση διάθεσης σε ανηλίκους:
  • Προϊόντων καπνού, αλκοόλ, ηλεκτρονικών τσιγάρων, ατμιστικών συσκευών, CBD, νικοτίνης.
• Απαγόρευση εμφανούς προβολής προϊόντων στους χώρους λιανικής.
• Υποχρεωτική σήμανση σε όλα τα σημεία πώλησης.
• Καθιέρωση Ψηφιακού Μητρώου Ελέγχου στο Υπουργείο Υγείας για την καταγραφή των ελέγχων, των παραβάσεων και της συμμόρφωσης.

Ποιοι είναι αρμόδιοι για τους ελέγχους;

Σύμφωνα με το άρθρο 8, παρ. 3 του νόμου:

Αρμόδιες αρχές για τον έλεγχο της εφαρμογής των άρθρων 1 έως 5, τη βεβαίωση παραβάσεων και την επιβολή κυρώσεων είναι:

• Οι Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειών (ΟΤΑ β’ βαθμού),
• Η Ελληνική Αστυνομία,
• Η Δημοτική Αστυνομία,
• Οι Λιμενικές Αρχές,
• Το προσωπικό της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ),
• Οι ιατροί και επόπτες Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας.

Οι έλεγχοι μπορούν να διενεργούνται και από μικτά κλιμάκια των παραπάνω αρχών.

Τι σημαίνει αυτό για τους Δήμους;

Οι Δήμοι, μέσω της Δημοτικής Αστυνομίας, έχουν πλέον επίσημα ελεγκτικές αρμοδιότητες για:

• Έλεγχο πώλησης σε ανηλίκους προϊόντων καπνού, αλκοόλ, ηλεκτρονικών τσιγάρων, CBD.
• Έλεγχο για έλλειψη προβλεπόμενης σήμανσης σε καταστήματα.
• Βεβαίωση παραβάσεων και επιβολή προστίμων σε καταστήματα, περίπτερα, καφέ, χώρους εκδηλώσεων κ.λπ.

Πώς μπορούν να δράσουν άμεσα οι Δήμοι

Ενίσχυση Δημοτικής Αστυνομίας

• Ενημέρωση και επιμόρφωση για τις νέες αρμοδιότητες.
• Δημιουργία πλάνου ελέγχων σε περιοχές με αυξημένο εμπορικό ενδιαφέρον ή σχολικές μονάδες.

Ενσωμάτωση του νόμου σε δημοτικές διαδικασίες

• Προσθήκη νέων υποχρεώσεων σε κανονισμούς παραχώρησης κοινόχρηστων χώρων.
• Συμπερίληψη στους όρους εκδηλώσεων, φεστιβάλ, πανηγυριών κ.λπ.

Καμπάνιες ευαισθητοποίησης

• Συνεργασία με ΚΕΠ Υγείας, σχολικές επιτροπές, κοινωνικές υπηρεσίες.
• Διοργάνωση ενημερωτικών δράσεων για γονείς, μαθητές και επαγγελματίες.

Ο Νόμος 5216/2025 ενισχύει το πλαίσιο προστασίας της νεότητας και της δημόσιας υγείας. Οι Δήμοι έχουν καθοριστικό ρόλο όχι μόνο μέσω της Δημοτικής Αστυνομίας, αλλά και μέσω των πολιτικών πρόληψης και κοινωνικής ευθύνης που μπορούν να αναπτύξουν.

Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι πλέον συμμέτοχη σε έναν εθνικό στόχο: την ολιστική προστασία των ανηλίκων από βλαπτικές συνήθειες και ουσίες.

Δείτε εδώ το νόμο